Bevoegdheden deurwaarder: wat mag wel en niet bij een beslaglegging
Voor executoriaal beslag heeft de deurwaarder een executoriale titel nodig, zoals een vonnis. Die titel kan pas worden uitgevoerd na betekening aan de partij tegen wie de executie zich richt (artikel 430 lid 1 en lid 3 van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering, kortweg Rv). Voor conservatoir beslag is verlof vereist van de voorzieningenrechter (artikel 700 lid 1 Rv). Het leggen van beslag is een taak van de gerechtsdeurwaarder (artikel 2 lid 1 onder c Gerechtsdeurwaarderswet).
Bij beslag op roerende zaken die geen registergoederen zijn heeft de deurwaarder voor de inbeslagneming toegang tot elke plaats, voor zover dat redelijkerwijs voor zijn taak nodig is (artikel 444 lid 1 Rv). Zijn bij dat beslag de deuren gesloten of wordt de opening geweigerd, dan meldt de deurwaarder zich bij de burgemeester, in wiens aanwezigheid de deuren worden geopend, voor zover dat redelijkerwijs nodig is. De burgemeester kan zich laten vertegenwoordigen door een politieambtenaar die tevens hulpofficier van justitie is (artikel 444 lid 2 Rv).
Een deurwaarder mag niet op alles beslag leggen. Op zaken die tot de inboedel van de door de schuldenaar bewoonde woning behoren, mag geen beslag worden gelegd (artikel 447 lid 1 onder a Rv), behoudens de uitzonderingen van artikel 447 lid 2 en artikel 448 Rv. Op deze pagina leggen we uit wat een deurwaarder wel en niet mag doen.
Invorderingsbedrijf behandelt geen vorderingen van particuliere opdrachtgevers.
Bent u een particuliere opdrachtgever? Dan verwijzen wij u naar onze partner TodayIClaim →
Mag een deurwaarder zonder aankondiging beslag leggen?
Een deurwaarder (ook wel gerechtsdeurwaarder genoemd) mag geen executoriaal beslag leggen zonder dat dit vooraf is aangekondigd. Om beslag te mogen leggen, moet de deurwaarder namelijk over een executoriale titel beschikken. Dit kan bijvoorbeeld een dwangbevel of vonnis zijn.
Ligt er een vonnis van de rechter? Dan mag een gerechtsdeurwaarder beslag leggen bij de schuldenaar. Het vonnis moet vooraf aan de debiteur betekend (officieel overhandigd) worden. De betekening van het vonnis wordt gekoppeld aan een bevel om binnen twee dagen te betalen. Als dat niet gebeurt, komt de deurwaarder terug om beslag te leggen.
Bij een conservatoir beslag ligt dit anders. Conservatoir beslag is een tijdelijke beslaglegging, bedoeld om te voorkomen dat de debiteur spullen weg kan maken voordat de rechter uitspraak heeft gedaan.
De rechtbank moet toestemming geven voor een conservatoire beslaglegging, maar de debiteur wordt hier vooraf niet over ingelicht (anders kan hij de spullen immers alsnog snel verbergen of verkopen). Zodra de rechter toestemming heeft gegeven mag de deurwaarder het conservatoir beslag leggen. De beslagene wordt hier pas achteraf van op de hoogte gebracht.
Voor schuldeisers: beslag laten leggen
Wilt u als schuldeiser beslag laten leggen? Daarvoor gelden onder meer deze regels:
- Een executoriale titel. Voor executoriaal beslag heeft de deurwaarder een executoriale titel nodig, zoals een vonnis of beschikking van de Nederlandse rechter of een in Nederland verleden authentieke akte (artikel 430 lid 1 Rv).
- Betekening. De titel kan pas worden uitgevoerd na betekening aan de partij tegen wie de executie zich richt (artikel 430 lid 3 Rv).
- Bevel om te betalen. Bij executoriaal beslag op roerende zaken die geen registergoederen zijn, gaat een exploot van een deurwaarder vooraf met het bevel om binnen twee dagen aan de titel te voldoen. Dat bevel kan in de betekening van de titel zijn opgenomen. Eerst na die termijn kan het beslag worden gelegd; de voorzieningenrechter kan de termijn inkorten (artikel 439 lid 1 en lid 2 Rv).
- Conservatoir beslag. Conservatoir beslag vraagt om verlof van de voorzieningenrechter (artikel 700 lid 1 Rv). Is op het tijdstip van het verlof nog geen eis in de hoofdzaak ingesteld, dan moet die eis worden ingesteld binnen een termijn die de voorzieningenrechter bepaalt, van ten minste acht dagen na het beslag. Overschrijding van die termijn doet het beslag vervallen (artikel 700 lid 3 Rv).
Meer over de mogelijkheden leest u op onze pagina over deurwaarder inschakelen.
Mag een deurwaarder zomaar binnenkomen?
Nee, een deurwaarder mag niet zomaar binnenkomen. Voor executoriaal beslag heeft hij een executoriale titel nodig, zoals een vonnis of een dwangbevel (artikel 430 lid 1 Rv); voor conservatoir beslag is verlof van de voorzieningenrechter vereist (artikel 700 lid 1 Rv). Bij beslag op roerende zaken die geen registergoederen zijn heeft de deurwaarder voor de inbeslagneming toegang tot elke plaats, voor zover dat redelijkerwijs voor de vervulling van zijn taak nodig is (artikel 444 lid 1 Rv).
Een deurwaarder mag ook niet op elk moment binnenkomen. Ambtshandelingen zijn niet toegestaan op zondag, op een algemeen erkende feestdag en tussen 20.00 uur en 07.00 uur, tenzij de voorzieningenrechter daarvoor toestemming geeft.
Bij beslag op roerende zaken die geen registergoederen zijn mag de deurwaarder, als de bewoner weigert open te doen, niet op eigen houtje de deur laten forceren. De deurwaarder meldt zich dan bij de burgemeester, in wiens aanwezigheid de deuren en het huisraad worden geopend, voor zover dat redelijkerwijs nodig is. De burgemeester kan zich laten vertegenwoordigen door een politieambtenaar die tevens hulpofficier van justitie is (artikel 444 lid 2 Rv). Wie bevoegd is zonder toestemming van de bewoner binnen te treden, kan zich de toegang tot de woning verschaffen, voor zover het doel van het binnentreden dit redelijkerwijs vereist, en daarvoor zo nodig de hulp van de sterke arm (de politie) inroepen (artikel 9 Algemene wet op het binnentreden).
Hoeveel keer mag een deurwaarder beslag leggen?
Het komt regelmatig voor dat een debiteur niet voldoende geld op de bankrekening of genoeg dure spullen heeft. Als de deurwaarder één keer beslag legt staat er dus nog steeds een bedrag open.
Een deurwaarder mag daarom vaker beslag leggen en mag ook meerdere beslagen tegelijkertijd leggen. Wel moet de deurwaarder ervoor zorgen dat dit geen onnodige kosten met zich meebrengt. Als er bijvoorbeeld beslag wordt gelegd op een bankrekening of inkomen, dan blijft het beslag van kracht tot de schuld is betaald of er een betalingsregeling is afgesproken.
De gerechtsdeurwaarder moet bovendien altijd een bepaald bedrag op de bankrekening van de schuldenaar laten staan. Dit bedrag (de beslagvrije voet) is bedoeld voor het levensonderhoud van de debiteur. Vooral bij schuldenaars met een laag inkomen kan het daarom lastig zijn om beslag te leggen op het salaris of de uitkering. Tip: check daarom ook onze pagina over herberekenen beslagvrije voet, waar u alles leest over het controleren van de beslagvrije voet.
Heeft een deurwaarder het recht om in de slaapkamer te komen?
Een deurwaarder heeft de bevoegdheid om iedere kamer van de woning te betreden en te controleren. Hij mag dus ook op de slaapkamer komen.
Dat betekent overigens niet dat de deurwaarder ook overal beslag op mag leggen. Er mag bijvoorbeeld geen beslag gelegd worden op beddengoed.
Mag een deurwaarder in de kasten kijken?
Een deurwaarder heeft het recht om kasten en andere meubels te openen en hun inhoud te controleren. De deurwaarder moet immers kunnen bepalen wat voor eigendommen de schuldenaar heeft en waar hij beslag op kan leggen. Er zouden zich bijvoorbeeld dure sieraden in een kast kunnen bevinden.
Wel moet de deurwaarder ervoor zorgen dat spullen in de woning niet onnodig vernield worden. Indien nodig kan de deurwaarder de slotenmaker kasten laten openen.
Wat doet een deurwaarder als u niet thuis bent?
Komt de deurwaarder beslag leggen op roerende zaken die geen registergoederen zijn en bent u niet thuis, dan heeft hij toegang tot elke plaats, voor zover dat redelijkerwijs voor zijn taak nodig is (artikel 444 lid 1 Rv). Is er bij uw afwezigheid niemand te vinden die u kan vertegenwoordigen, dan meldt de deurwaarder zich bij de burgemeester. In diens aanwezigheid worden de deuren geopend, voor zover dat redelijkerwijs nodig is. De burgemeester kan zich laten vertegenwoordigen door een politieambtenaar die tevens hulpofficier van justitie is. Is dat het geval, dan worden de aanwezigheid van die ambtenaar en wat in zijn bijzijn is gedaan vermeld in het proces-verbaal van beslag (artikel 444 lid 2 Rv).
Dat beslag gebeurt bij een proces-verbaal van de deurwaarder, waarin de in beslag genomen zaken nauwkeurig worden beschreven (artikel 440 lid 1 en artikel 443 lid 1 Rv). Dat proces-verbaal wordt binnen drie dagen na de inbeslagneming aan de geëxecuteerde, degene tegen wie de executie zich richt, betekend (artikel 443 lid 1 Rv).
Kan een deurwaarder beslag leggen op spullen van een partner of huisgenoot?
Een deurwaarder mag beslag leggen op alle voor beslag vatbare goederen waarop de schuldeiser zijn vordering mag verhalen (artikel 435 lid 1 Rv). Of een deurwaarder beslag mag leggen op spullen van uw partner hangt af van hoe u samen bent verbonden. Bent u in gemeenschap van goederen getrouwd, dan kan voor een schuld van een echtgenoot verhaal worden gezocht op zowel de goederen van de gemeenschap als op zijn eigen goederen (artikel 1:96 lid 1 van het Burgerlijk Wetboek, kortweg BW). Voor een schuld die niet tot de gemeenschap behoort, kunnen de goederen van de gemeenschap niet worden uitgewonnen als de andere echtgenoot eigen goederen van de echtgenoot met de schuld aanwijst die voldoende verhaal bieden; voor een schuld die wel tot de gemeenschap behoort, kunnen de eigen goederen van de echtgenoot met de schuld niet worden uitgewonnen als hij goederen van de gemeenschap aanwijst die voldoende verhaal bieden (artikel 1:96 lid 2 BW). Wordt voor een schuld die niet tot de gemeenschap behoort verhaal gezocht op de goederen van de gemeenschap, dan is dat verhaal beperkt tot de helft van de opbrengst van het uitgewonnen goed (artikel 1:96 lid 3 BW). Bent u getrouwd onder huwelijkse voorwaarden of heeft u een samenlevingscontract, dan mag de deurwaarder geen beslag leggen op spullen die volgens die voorwaarden van u zijn.
In de praktijk bestaat er wel een risico dat de deurwaarder toch beslag legt op spullen van een partner of huisgenoot. De deurwaarder kijkt namelijk in de basisregistratie personen (BRP) om te zien waar de debiteur ingeschreven staat en legt op dat adres beslag. In de BRP staat niet welke spullen van de debiteur zijn en welke van een partner of huisgenoot.
U zult daarom zelf met bonnetjes, bankafschriften of een notariële akte moeten aantonen welke spullen van u zijn. Bewaar die bewijsstukken dus goed als uw partner schulden heeft.
Wat mag een deurwaarder niet meenemen?
Een deurwaarder mag niet op álle spullen van een debiteur beslag leggen. Op zaken die tot de inboedel van de door de schuldenaar bewoonde woning behoren, mag geen beslag worden gelegd (artikel 447 lid 1 onder a Rv), behoudens de uitzonderingen van artikel 447 lid 2 en artikel 448 Rv. Zoals al even aangestipt is er ook het beslagvrije bedrag. Dit is een gedeelte van het inkomen dat de deurwaarder ongemoeid moet laten. Daarnaast mag er geen beslag gelegd worden op spullen die de debiteur in zijn dagelijks leven nodig heeft.
Spullen met een beslagverbod zijn bijvoorbeeld:
- kleding
- eten en drinken
- spullen voor persoonlijke verzorging zoals een föhn of een scheerapparaat
- spullen die u in Nederland nodig heeft voor een normaal leven zoals een mobiele telefoon of een computer
- speelgoed van uw kinderen
- spullen die u nodig heeft om uw inkomen te houden of voor een studie
- belangrijke persoonlijke spullen zoals een trouwring of fotoboeken
- gezelschapsdieren van u en van de tot uw gezin behorende huisgenoten, en de zaken die voor de verzorging van deze dieren noodzakelijk zijn (artikel 447 lid 1 onder g Rv), behoudens artikel 448 Rv
- spullen die niet van u zijn volgens een akte van de notaris. Dit staat bijvoorbeeld in een samenlevingsovereenkomst.
- spullen van een huurder of onderhuurder. U moet de deurwaarder dan wel een huurcontract kunnen laten zien.
Overigens bestaan hier wel uitzonderingen op. Als iemand bijvoorbeeld kasten vol met dure merkkleding heeft, dan kan de deurwaarder bepalen dat het geoorloofd is om beslag te leggen op enkele dure items.
Verder mag de deurwaarder geen beslag leggen als de kosten van de beslaglegging (o.a. de deurwaarderskosten) naar alle waarschijnlijkheid hoger zijn dan de opbrengst van de verkoop.
Mag een deurwaarder huisdieren in beslag nemen?
Een deurwaarder mag geen beslag leggen op gezelschapsdieren van de schuldenaar en van de tot zijn gezin behorende huisgenoten, en niet op de voor de verzorging van deze dieren noodzakelijke zaken (artikel 447 lid 1 onder g Rv), behoudens artikel 448 Rv.
Een gezelschapsdier kan wel in beslag worden genomen voor vorderingen ter zake de verkoop of verzorging van het gezelschapsdier aan de geëxecuteerde of de tot zijn gezin behorende huisgenoten (artikel 448 Rv). Dieren zijn geen zaken (artikel 3:2a lid 1 BW), maar bepalingen met betrekking tot zaken zijn op dieren van toepassing, met in achtneming van de op wettelijke voorschriften en regels van ongeschreven recht gegronde beperkingen, verplichtingen en rechtsbeginselen (artikel 3:2a lid 2 BW).
Welke gegevens mag een deurwaarder opvragen?
Om uit te vinden waar een debiteur woont, wat voor inkomen hij heeft en welke bezittingen hij heeft, kan een deurwaarder diverse registers inzien. Zo heeft een gerechtsdeurwaarder toegang tot de BRP en registers van het UWV. Ook kan hij gegevens in het kadaster raadplegen en het Centraal Beslagregister inzien (om erachter te komen of er al andere beslagleggers zijn).
Beslag laten leggen als schuldeiser
Voor executoriaal beslag heeft de deurwaarder een executoriale titel nodig, die eerst aan de schuldenaar moet zijn betekend (artikel 430 lid 1 en lid 3 van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering). Zo werkt het: deurwaarder inschakelen.
Invorderingsbedrijf behandelt geen vorderingen van particuliere opdrachtgevers.
Bent u een particuliere opdrachtgever? Dan verwijzen wij u naar onze partner TodayIClaim →
Veelgestelde vragen over bevoegdheden van de deurwaarder
FAQ: Waar kunnen deurwaarders beslag op leggen?
Naast het beslagvrije bedrag en de bezittingen waar een beslagverbod op ligt, mogen deurwaarders beslag leggen op alles wat geld waard is.
Over het algemeen kijken deurwaarders eerst of er genoeg geld op de bankrekening (bankbeslag) van de debiteur staat om de openstaande schuld en gerechtelijke kosten te betalen. Als dat niet lukt kan er loonbeslag gelegd worden. Dit is beslag op het inkomen van de debiteur. Als het inkomen minus het beslagvrije bedrag niet voldoende is, dan blijft het loonbeslag net zolang bestaan tot de schuld is afbetaald.
Daarnaast kan de gerechtsdeurwaarder beslag leggen op voertuigen, onroerend goed en andere roerende goederen.
FAQ: Wat gebeurt er met spullen waar beslag op is gelegd?
De spullen die de gerechtsdeurwaarder in beslag neemt, worden per opbod geveild in een openbare verkoop. De executieverkoop wordt aangekondigd via meerdere openbare kanalen zoals de website van de Koninklijke Beroepsorganisatie van Gerechtsdeurwaarders. Uit de opbrengst van de openbare verkoop wordt de schuldeiser uitbetaald.
FAQ: Wat als de debiteur in hoger beroep gaat?
Gaat de debiteur in hoger beroep tegen een vonnis, dan schorst het hoger beroep de tenuitvoerlegging van dat vonnis. Dat geldt niet als in het vonnis is bepaald dat het bij voorraad ten uitvoer wordt gelegd, in de gevallen waarin dit is toegelaten (artikel 350 lid 1 Rv). Voor hoger beroep tegen bepaalde tussenvonnissen geldt de schorsing niet (artikel 350 lid 2 Rv).
Tenzij uit de wet of uit de aard van de zaak anders voortvloeit, kan de rechter op vordering verklaren dat zijn vonnis uitvoerbaar bij voorraad is, niettegenstaande de rechtsmiddelen die daartegen worden aangewend (artikel 233 lid 1 Rv). Hij kan daaraan de voorwaarde verbinden dat tot een door hem te bepalen bedrag zekerheid wordt gesteld (artikel 233 lid 3 Rv).
FAQ: Wat als de deurwaarder onrechtmatig beslag legt?
Een deurwaarder is dus gebonden aan strenge regels bij een beslaglegging. Voldoet de deurwaarder niet aan deze regels, dan is de beslaglegging onrechtmatig. Er is bijvoorbeeld sprake van een onrechtmatig beslag (vexatoir) als de deurwaarder beslag legt op een bedrag binnen de beslagvrije voet of op spullen met een beslagverbod.
In het geval een onrechtmatige beslaglegging, kan de schuldenaar het beslag in een kort geding aanvechten bij de rechter.
Daarnaast is het mogelijk om een klacht in te dienen bij de Nationale Ombudsman en de Kamer van Gerechtsdeurwaarders.
Is er conservatoir beslag gelegd en is de vordering die daaraan ten grondslag lag in een later stadium door de rechtbank afgewezen? Dan is het mogelijk om de schade die is geleden door het conservatoir beslag te verhalen op de tegenpartij.
FAQ: Waar zijn de regels waar gerechtsdeurwaarders aan moeten voldoen vastgelegd?
De bevoegdheden van deurwaarders en de regels waar zij aan moeten voldoen zijn bepaald in verschillende wetten zoals de Gerechtsdeurwaarderswet, het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering, het Burgerlijk Wetboek (BW 1), de Algemene Wet op Binnentreden en de Wet Basisregistratie personen.
FAQ: Hebben deurwaarders altijd een vonnis nodig?
Voor een executoriaal beslag is een uitvoerbare titel verplicht, maar dit hoeft niet per se een vonnis van de rechter te zijn. Een overheidsorganisatie (bijvoorbeeld de gemeente of Belastingdienst) kan bijvoorbeeld direct beslag laten leggen. In dat geval ontvangt de schuldenaar een dwangbevel. Hiermee geeft de overheid toestemming voor de beslaglegging.
Daarnaast kan er bijvoorbeeld ook beslag gelegd worden op basis van een arbitrage-uitspraak of een notariële akte.
FAQ: Wat moet u doen als de deurwaarder komt?
Als u te maken krijgt met een gerechtsdeurwaarder die een vonnis komt betekenen, is het belangrijk om het verschuldigde bedrag zo snel mogelijk te betalen. U kunt eventueel proberen een betalingsregeling af te spreken met de deurwaarder. Het is aan de schuldeiser of hij een dergelijke regeling accepteert.
Heeft uw klant die factuur nog steeds niet betaald? Blijf niet eeuwig wachten en schakel over op No Cure No Pay incasso!
- Géén succes = géén kosten*
- 100% uitkering van de hoofdsom
- 95% slagingspercentage
*Zie de voorwaarden
Alstublieft,
Uw download
Voorbeeld aanmaning
Direct aan de slag met het versturen van een aanmaning? Download dan hier uw gratis voorbeeld aanmaning
Download nu uw voorbeeld aanmaning
Invorderingsbedrijf behandelt geen vorderingen van particuliere opdrachtgevers.
Bent u een particuliere opdrachtgever? Dan verwijzen wij u naar onze partner TodayIClaim →